Hoe bereken je het gemiddelde?
Het gewone (rekenkundige) gemiddelde bereken je in twee stappen:
- Tel alle getallen op.
- Deel door het aantal getallen.
gemiddelde = som van de getallen / aantal getallen
Voorbeeld: de getallen 12, 15, 9, 21, 15 en 18 hebben samen een som van 90. Het zijn er 6, dus het gemiddelde is 90 / 6 = 15.
Je kunt getallen met een decimaal invoeren met een komma, zoals 7,5. Scheid de getallen daarom met een spatie, puntkomma of nieuwe regel, niet met een komma. Je kunt ook een kolom uit Excel of Google Sheets kopiëren en plakken.
Gemiddelde, mediaan en modus
Het gemiddelde is niet de enige manier om het "midden" van een reeks te beschrijven. Er zijn drie centrummaten:
- Gemiddelde: de som gedeeld door het aantal. Gevoelig voor uitschieters.
- Mediaan: de middelste waarde als je de getallen van klein naar groot zet. Bij een even aantal is het het gemiddelde van de twee middelste. Bij 9, 12, 15, 15, 18, 21 is de mediaan (15 + 15) / 2 = 15.
- Modus: de waarde die het vaakst voorkomt. In het voorbeeld komt 15 twee keer voor, dus de modus is 15. Er kunnen meerdere modi zijn, of geen enkele als alle waarden één keer voorkomen.
Wanneer gebruik je de mediaan?
Bij gegevens met uitschieters geeft de mediaan vaak een eerlijker beeld. Neem vijf maandsalarissen: € 1.800, € 2.100, € 2.300, € 2.500 en € 9.500. Het gemiddelde is € 3.640, maar vier van de vijf mensen verdienen minder. De mediaan is € 2.300 en zegt meer over een "gewoon" salaris. Daarom rapporteren statistiekbureaus inkomens en huizenprijzen vaak als mediaan.
Spreiding
Twee reeksen kunnen hetzelfde gemiddelde hebben maar heel anders verdeeld zijn. Daarom toont de calculator ook:
- minimum en maximum en de spreidingsbreedte (maximum min minimum);
- de standaarddeviatie, voor een steekproef en voor de hele populatie. Meer uitleg en een stap-voor-stap-tabel vind je bij standaarddeviatie berekenen.
Gewogen gemiddelde
Tellen sommige waarden zwaarder dan andere, zoals schoolcijfers met een weging, dan heb je een gewogen gemiddelde nodig. Gebruik daarvoor gemiddeld cijfer berekenen: daar vul je per cijfer een weging in en zie je ook wat je bij de volgende toets moet halen.
Gemiddelde in Excel
In Excel en Google Sheets gebruik je =GEMIDDELDE(A1:A10) (Engels: AVERAGE), =MEDIAAN(A1:A10) (MEDIAN) en =MODUS(A1:A10) (MODE). Lege cellen worden overgeslagen, maar cellen met een 0 tellen mee. Let daar op als je een gemiddelde berekent over een kolom met nog niet ingevulde waarden.
Andere soorten gemiddelden
Naast het rekenkundige gemiddelde bestaan er gespecialiseerde gemiddelden. Het meetkundig gemiddelde gebruik je voor groeipercentages en beleggingsrendementen: groeit iets het ene jaar 10% en het andere jaar 20%, dan is de gemiddelde groei niet precies 15% maar ongeveer 14,9% per jaar. Het harmonisch gemiddelde gebruik je voor snelheden over gelijke afstanden: rijd je 60 km heen met 30 km/u en 60 km terug met 60 km/u, dan is je gemiddelde snelheid 40 km/u en niet 45. Voor het gewone dagelijkse gebruik, zoals cijfers, prijzen, temperaturen of scores, is het rekenkundige gemiddelde uit deze calculator bijna altijd wat je zoekt.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je het gemiddelde?
Tel alle getallen op en deel door het aantal. Het gemiddelde van 4, 6 en 8 is (4 + 6 + 8) / 3 = 6.
Wat is het verschil tussen gemiddelde en mediaan?
Het gemiddelde is de som gedeeld door het aantal, de mediaan is de middelste waarde. Bij uitschieters kunnen ze flink verschillen.
Wat is de modus?
De waarde die het vaakst voorkomt. Komen alle waarden één keer voor, dan is er geen modus.
Hoe voer ik decimale getallen in?
Gebruik een komma als decimaalteken (7,5) en scheid de getallen met een spatie, puntkomma of nieuwe regel.
Hoeveel getallen kan ik invoeren?
Tot 10.000 getallen. Je kunt een hele kolom uit een spreadsheet plakken.
Telt een 0 mee in het gemiddelde?
Ja, 0 is een gewone waarde. Laat getallen die je niet wilt meetellen weg.
Laatst gecontroleerd: 2026-10-06. De uitkomst is een indicatie; aan de berekening kunnen geen rechten worden ontleend.